ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ (ΔΑΔ) Ή ΑΛΛΟΙΩΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ

Οι Διαταραχές του φάσματος του Αυτισμού είναι νευροψυχιατρικές καταστάσεις που εμφανίζουν μεγάλη ποικιλία κλινικής έκφρασης και προκύπτουν από πολυπαραγοντικές αναπτυξιακές δυσλειτουργίες του Κεντριού Νευρικού Συστήματος. Είναι πολύπλοκες διαταραχές που επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο το άτομο βιώνει τον κόσμο που τον περιβάλλει και αλληλεπιδρά με αυτόν. Μοιάζει σαν να υπάρχει αδυναμία να συνδυαστούν οι πληροφορίες που λαμβάνονται. Ακούν, βλέπουν, αισθάνονται αλλά με διαφορετικό τρόπο και έτσι το συνολικό βίωμα και κατανόηση είναι διαφορετικά. Αν παρομοιάσουμε τον εγκέφαλο με υπολογιστή , θα λέγαμε ότι χρησιμοποιούν διαφορετικό λειτουργικό σύστημα και έτσι δεν συνδέονται, φαίνονται σαν να ζούν στο δικό τους κόσμο ή σαν να χορεύουν στο δικό τους ρυθμό ή σαν πλάσματα από άλλο πλανήτη ή νεραιδοπαρμένα όπου σύμφωνα με το μύθο η νεράιδα έπαιρνε το ανθρώπινο μωρό και άφηνε το δικό της.

Η έννοια του φάσματος υπονοεί την εντυπωσιακή ποικιλία κλινικής έκφρασης. Ορισμένοι δεν επικοινωνούν και δεν μιλούν καθόλου και χρειάζονται υποστήριξη και επίβλεψη εφόρου ζωής ενώ άλλοι αναπτύσσουν πολύ καλή ομιλία δυσκολεύονται να κάνουν φίλους και να τα βγάζουν πέρα με τους ανθρώπους ενώ άλλοι ζουν κανονικά και τα καταφέρνουν αρκετά καλά χωρίς να συνηδειτοποιούν ότι μερικά από αυτά που βιώνουν έχουν σχέση με τον αυτισμό..Πως είναι δυνατόν? Τα άτομα με αυτισμό μπορεί να συνοδεύονται με οιαδήποτε νοημοσύνη από βαθειά νοητική καθυστέρηση έως και νοημοσύνη πολύ υψηλότερη της φυσιολογικής όπως και ο γενικός πληθυσμός. Επομένως η διαφορετική νοημοσύνη και ο διαφορετικός βαθμός της βαρύτητας του αυτισμού είναι κυρίαρχοι παράγοντες που ευθύνονται για την μεγάλη ποικιλία κλινικής έκφρασης.

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΥΤΙΣΜΟΥ

Διαγνωστικά κριτήρια από το DSM IV

Αυτιστική διαταραχή

Α. Ένα σύνολο έξι ή περισσοτέρων σημείων από τα (1), (2) και (3), από τα οποία τουλάχιστον δύο από το (1), ένα από το (2) και ένα από το (3) :

(1) ποιοτική έκπτωση στην κοινωνική συναλλαγή, όπως εκδηλώνεται με τουλάχιστον δύο από τα ακόλουθα :

(α) έκδηλη έκπτωση στη χρήση πολλών εξωλεκτικών συμπεριφορών, όπως η βλεμματική επαφή, η έκφραση του προσώπου, η στάση του σώματος και οι χειρονομίες για τη ρύθμιση της κοινωνικής συναλλαγής

(β) αποτυχία στην ανάπτυξη αναλόγων με το αναπτυξιακό επίπεδο σχέσεων με συνομήλικους

(γ) έλλειψη αυθόρμητης επιδίωξης συμμετοχής σε απολαύσεις, ενδιαφέροντα ή επιτεύγματα με άλλους ανθρώπους (π.χ. με μία έλλειψη να υποδεικνύει, να θέτει ή να τονίζει θέματα ενδιαφέροντος)

(δ) έλλειψη κοινωνικής ή συγκινησιακής αμοιβαιότητας

(2) ποιοτικές εκπτώσεις στην επικοινωνία, όπως εκδηλώνονται με τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα:

(α) καθυστέρηση, ή ολική έλλειψη της ανάπτυξης της ομιλούμενης γλώσσας (η οποία δεν συνοδεύεται από μία προσπάθεια αντιστάθμισης μέσα από εναλλακτικούς τρόπους επικοινωνίας, όπως οι χειρονομίες ή η μίμηση)

(β) σε άτομα με επαρκή ομιλία, έκδηλη έκπτωση της ικανότητας να αρχίσουν ή να διατηρήσουν μία συζήτηση με άλλους

(γ) στερεότυπη και επαναληπτική χρήση της γλώσσας, ή χρήση ιδιοσυγκρασιακής γλώσσας

(δ) έλλειψη ποικίλλοντος, αυθόρμητου παιχνίδια με παίξιμο ρόλων ή κοινωνική μίμηση, ανάλογου με το αναπτυξιακό επίπεδο

(3) περιορισμένα, επαναληπτικά και στερεότυπα πρότυπα συμπεριφοράς, ενδιαφερόντων και δραστηριοτήτων, όπως εκδηλώνονται με τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα:

(α) ενασχόληση περιβαλλόμενη με ένα ή περισσότερα στερεότυπα και περιορισμένα πρότυπα ενδιαφέροντος, η οποία είναι μη φυσιολογική είτε σε ένταση είτε σε εστίαση

(εμφανώς άκαμπτη εμμονή σε ειδικές, λειτουργικές συνήθειες ή τελετουργίες)

(γ) στερεότυποι και επαναληπτικοί κινητικοί μαννερισμοί (π.χ. χτυπήματα ή συστροφές των χεριών ή των δακτύλων, ή περίπλοκες κινήσεις ολόκληρου του σώματος)

(δ) επίμονη ενασχόληση με τμήματα αντικειμένων

Β. Καθυστερήσεις ή ανώμαλη λειτουργικότητα σε τουλάχιστον μία από τις ακόλουθες περιοχές, με έναρξη πριν από την ηλικία των 3 ετών: (1) κοινωνική συναλλαγή, (2) γλώσσα, όπως χρησιμοποιείται στην κοινωνική επικοινωνία ή (3) συμβολικό ή φαντασιωτικό παιχνίδι

Γ. Η διαταραχή δεν εξηγείται καλύτερα με τη Διαταραχή Rett με την Παιδική Αποδιοργανωτική Διαταραχή.

ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ASPERGER

1. Ποιοτική έκπτωση στην κοινωνική συναλλαγή, όπως εκδηλώνεται με τουλάχιστον δύο από τα ακόλουθα:

1. έκδηλη έκπτωση στη χρήση πολλών εξωλεκτικών συμπεριφορών, όπως η βλεμματική επαφή, η έκφραση του προσώπου, οι στάσεις του σώματος και οι χειρονομίες για την ρύθμιση της κοινωνικής συναλλαγής

2. αποτυχία στην ανάπτυξη ανάλογων με το αναπτυξιακό επίπεδο σχέσεων με συνομήλικους

3. έλλειψη αυθόρμητης επιδίωξης συμμετοχής σε απολαύσεις, ενδιαφέροντα ή επιτεύγματα με άλλους ανθρώπους (π.χ. με μία έλλειψη να υποδεικνύει, να θέτει ή να τονίζει θέματα ενδιαφέροντος)

4. έλλειψη κοινωνικής ή συγκινησιακής αμοιβαιότητας

Β. Περιορισμένα, επαναληπτικά και στερεότυπα πρότυπα συμπεριφοράς, ενδιαφερόντων και δραστηριοτήτων, όπως εκδηλώνονται με τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα:

1. ενασχόληση περιβαλλόμενη με ένα ή περισσότερα στερεότυπα και περιορισμένα πρότυπα ενδιαφέροντος, η οποία είναι μη φυσιολογική είτε σε ένταση είτε σε εστίαση

2. εμφανώς άκαμπτη εμμονή σε ειδικές, μη λειτουργικές συνήθειες ή τελετουργίες

3. στερεότυποι και επαναληπτικοί κινητικοί μαννερισμοί (π.χ. χτυπήματα ή συστροφές των χεριών ή των δακτύλων, ή περίπλοκες κινήσεις ολόκληρου του σώματος)

4. επίμονη ενασχόληση με τμήματα αντικειμένων

Γ. Η διαταραχή προκαλεί κλινικά σημαντική έκπτωση στην κοινωνική, επαγγελματική ή άλλες σημαντικές περιοχές της λειτουργικότητας.

Δ. Δεν υπάρχει κλινικά σημαντική γενική καθυστέρηση στη γλώσσα (π.χ. χρήση μεμονωμένων λέξεων στην ηλικία των 2 ετών, χρήση επικοινωνιακών φράσεων στην ηλικία των 3 ετών).

Ε. Δεν υπάρχει κλινικά σημαντική καθυστέρηση στην ανάπτυξη των γνωσιακών λειτουργιών ή στην ανάπτυξη ανάλογων με την ηλικία δεξιοτήτων αυτο-εξυπηρέτησης, της προσαρμοστικής συμπεριφοράς (άλλης εκτός της κοινωνικής συναλλαγής) και της περιέργιας για το περιβάλλον κατά την παιδική ηλικία.

ΣΤ. Δεν πληρούνται τα κριτήρια για άλλη ειδική Διάχυτη Αναπτυξιακή Διαταραχή ή για Σχιζοφρένεια.

ΔΙΑΧΥΤΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΜΗ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΜΕΝΗ ΑΛΛΙΩΣ (ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΆΤΥΠΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ)

Αυτή η κατηγορία θα πρέπει να χρησιμοποιείται όταν υπάρχει μία βαριά και διάχυτη έκπτωση στην ανάπτυξη της αμοιβαίας κοινωνικής συναλλαγής ή των δεξιοτήτων λεκτικής και εξωλεκτικής επικοινωνίας, ή σε παρουσία στερεότυπων συμπεριφορών ενδιαφερόντων και δραστηριοτήτων, αλλά δεν πληρούνται τα κριτήρια μαι ειδικής Διάχυτης Αναπτυξιακής Διαταραχής, Σχιζοφρένειας, Σχιζότυπης Διαταραχής της Προσωπικότητας ή Αποφευκτικής Διαταραχής της Προσωπικότητας. Για παράδειγμα, αυτή η κατηγορία περιλαμβάνει το “άτυπο αυτισμό” – περιπτώσεις, οι οποίες δεν πληρούν τα κριτήρια της Αυτιστικής Διαταραχής, λόγω της μεγαλύτερης ηλικίας έναρξης, άτυπης ή υπό τον ουδό συμπτωματολογίας, ή όλων αυτών.

ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Αυτή η διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή ορίζεται από μη φυσιολογική ή/και διαταραγμένη ανάπτυξη, η οποία εκδηλώνεται πριν από την ηλικία των 3 ετών, και από το χαρακτηριστικό τύπο μη φυσιολογικής λειτουργικότητας που εκδηλώνεται σε τρείς ταυτόχρονα περιοχές: (α) την κοινωνική συναλλαγή, (β) την επικοινωνία και (γ) την περιορισμένη, επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά. Η διαταραχή συμβαίνει στα αγόρια τρεις έως τέσσερις φορές συχνότερα, σε σχέση με τα κορίτσια.

Οδηγίες για τη διάγνωση

Συνήθως, δεν προηγείται κάποια περίοδος αναμφισβήτατα φυσιολογικής ανάπτυξης, αλλά εφόσον προηγηθεί, οι ανωμαλίες γίνονται εμφανείς πριν από την ηλικία των 3 ετών. Πάντοτε, υπάρχουν ποιοτικά ελλείμματα στην αμοιβαία κοινωνική συναλλαγή, τα οποία παίρνουν τη μορφή της ανεπαρκούς εκτίμησης των κοινωνικο-συναισθηματικών ερεθισμάτων, όπως δείχνουν η έλλειψη ανταποκρίσεων στα συναισθήματα των άλλων ή/και συμπεριφορά που δεν προσαρμόζεται ανάλογα με το κοινωνικό περιβάλλον, η ελάχιστη χρήση κοινωνικών σημάτων, η ανεπαρκής ολοκλήρωση κοινωνικών, συναισθηματικών και επικοινωνιακών συμπεριφορών και, ιδιαίτερα, η έλλειψη κοινωνικο-συναισθηματικής αμοιβαιότητας. Επίσης, αποτελεί καθολικό φαινόμενο η ύπαρξη ποιοτικών ελλειμάτων στην επικοινωνία. Τα ελλείμματα αυτά παίρνουν τη μορφή αδυναμίας κοινωνικής χρήσης των γλωσσικών ικανοτήτων που διαθέτει το παιδί (όποιες κι αν είναι αυτές) μειωμένης ικανότητας για παιχνίδι που απαιτεί προσποίηση και κοινωνική μίμηση, ανεπαρκούς συγχρονισμού και έλλειψης αμοιβαιότητας στη συναλλαγή μέσω διαλόγου, ανεπαρκούς γλωσσικής εκφραστικής ευελιξίας και σχετικής έλλειψης δημιουργικότητας και φαντασίας στις διαδικασίες της σκέψης, έλλειψης συναισθηματικής ανταπόκρισης στις λεκτικές και μη λεκτικές εκδηλώσεις των άλλων ανθρώπων, μειωμένης δυνατότητας χρήση διακυμάνσεων ή έμφασης στα εκφραστικά μέσα που αντανακλούν μεταβολές σχετιζόμενες με την επικοινωνία, καθώς και έλλειψη συνοδών κινήσεων για να τονισθεί ή να αποσαφηνισθεί ο προφορικός λόγος.

Επιπλέον, η κατάσταση αυτή χαρακτηρίζεται από περιορισμένα, επαναλαμβανόμενα και στερεότυπα πρότυπα συμπεριφοράς, ενδιαφερόντων και δρατηριοτήτων, τα οποία παίρνουν τη μορφή ακαμψίας και στασιμότητας σε πολλές όψεις της καθημερινής λειτουργίας· αυτό συνήθως ισχύει τόσο για νέες δραστηριότητες όσο και για οικείες συνήθειες και τρόπους παιχνιδιού. Ιδιαίτερα κατά την πρώιμη παιδική ηλικία, δυνατόν να παρατηρηθεί ειδική προσήλωση σε ασυνήθιστα αντικείμενα, συνήθως σκληρής αφής. Τα παιδιά δυνατόν να επιμένουν να ακολουθούν συγκεκριμένες καθημερινές πρακτικές σε τελετουργίες μη λειτουργικού χαρακτήρα· είναι συνηθισμένο το ειδικό ενδιαφέρον για μη λειτουργικά στοιχεία των αντικειμένων (όπως η οσμή ή η αφή)· τέλος, ενδέχεται να αντιστέκονται σε μεταβολές στην καθημερινή ζωή ή σε λεπτομέρειες του ατομικού περιβάλλοντος (όπως η μετακίνηση διακοσμητικών αντικειμένων ή επίπλων στην οικογενειακή κατοικία).

Εκτός αυτών των ειδικών διαγνωστικών χαρακτηριστικών, συχνά τα αυτιστικά παιδιά παρουσιάζουν πληθώρα άλλων μη ειδικών προβλημάτων, όπως φόβο ή φοβίες, διαταραχές του ύπνου και της διατροφής, εκρήξεις θυμού και επιθετικότητα. Πολύ συχνά αυτοτραυματίζονται (π.χ. με δάγκωμα του καρπού), ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει βαριά νοητική καθυστέρηση. Τα περισσότερα αυτιστικά άτομα χαρακτηρίζονται από έλλειψη αυθορμητισμού, πρωτοβουλίας και δημιουργικότητας στην οργάνωση του ελεύθερου χρόνου τους και δυσκολεύονται στη χρήση εννοιών, στη λήψη αποφάσεων στην εργασία τους, (ακόμη και όταν η ικανότητα τους αρκεί για την εκτέλεση των καθηκόντων τους). Η ειδική εκδήλωση των ελλειμμάτων που χαρακτηρίζουν τον αυτισμό μεταβάλλεται, καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, αλλά τα ελλείμματα παραμένουν κατά τη διάρκεια της ενήλικης ζωής με όμοιους σε γενικές γραμμές τύπους προβλημάτων κοινωνικοποίησης, επικοινωνίας και ενδιαφερόντων. Για να τεθεί η διάγνωση, πρέπει να έχουν παρουσιασθεί ανωμαλίες στην ανάπτυξη πριν από την ηλικία των 3 ετών, αν και το σύνδρομο είναι δυνατόν να διαγνωσθεί σε οποιαδήποτε ηλικία.

Στον αυτισμό, ο δείκτης νοημοσύνης μπορεί να βρίσκεται σε οποιοδήποτε επίπεδο, αλλά περίπου στα τρία τέταρτα των περιπτώσεων συνυπάρχει σημαντική νοητική καθυστέρηση.

Περιλαμβάνονται: Αυτιστική διαταραχή

Βρεφικός αυτισμός

Βρεφική ψύχωση

Σύνδρομο του Kanner

Διαφορική διάγνωση. Εκτός από τις άλλες παραλλαγές της διάχυτης αναπτυξιακής διαταραχής, είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη τα παρακάτω: ειδική αντιληπτική αναπτυξιακή διαταραχή της γλώσσας με δευτεροπαθή κοινωνικο-συναισθηματικά προβλήματα· διαταραχή προσκόλλησης στην παιδική ηλικία, αντιδραστικού τύπου ή μη αναστελλόμενη διαταραχή προσκόλλησης στην παιδική ηλικία· νοητική καθυστέρηση με κάποια συναφή συναισθηματική διαταραχή ή διαταραχή της συμπεριφοράς· σχιζοφρένεια με ασυνήθιστα πρώιμη έναρξη· και σύνδρομο Rett.

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑSPERGER

Πρόκειται για διαταραχή αβέβαιης νοσολογικής εγκυρότητας, χαρακτηριζόμενη από το ίδιο είδος ποιοτικών ανωμαλιών της αμοιβαίας κοινωνικής συναλλαγής που είναι τυπικές του αυτισμού, μαζί με περιορισμένο, στερεότυπα επαναλαμβανόμενο ρεπερτόριο ενδιαφερόντων και δραστηριοτήτων. Η διαταραχή αυτή διαφέρει από τον αυτισμό, πρωτίστως κατά το ότι δεν υφίσταται γενική καθυστέρηση ή επιβράδυνση στη γλωσσική ανάπτυξη ή την ανάπτυξη των γνωστικών λειτουργιών. Τα περισσότερα άτομα διαθέτουν φυσιολογική γενική νοημοσύνη, αλλά συνήθως είναι πολύ αδέξια. Η κατάσταση αυτή αφορά κατ’ εξοχήν τα αγοριά (σε αναλογία περίπου 8 αγοριών προς ένα κορίτσι). Φαίνεται πιθανότατο, ότι πρόκειται για ήπιες παραλλαγές αυτισμού, τουλάχιστον σε μερικές περιπτώσεις, αλλά είναι αβέβαιο κατά πόσον αυτό ισχύει ή δεν ισχύει για όλες. Υπάρχει ισχυρή τάση αυτές οι ανωμαλίες να επιμένουν και κατά την εφηβεία και την ενήλικη ζωή και φαίνεται ότι μάλλον πρόκειται για μεμονωμένα χαρακτηριστικά, τα οποία δεν επηρεάζονται ουσιαστικά από το περιβάλλον. Περιστασιακά, επισυμβαίνουν ψυχωσικά επεισόδια κατά την πρώιμη ενήλικη ζωή.

Οδηγίες για τη διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται στο συνδυασμό της απουσίας κλινικά σημαντικές γενικής καθυστέρησης στη γλωσσική ανάπτυξη και την ανάπτυξη των γνωστικών λειτουργιών, όπως και στον αυτισμό, στην παρουσία ποιοτικών ελλειμάτων στην αμοιβαία κοινωνική συναλλαγή και περιορισμένων επαναλαμβανόμενων στερεότυπων προτύπων συμπεριφοράς, ενδιαφερόντων και δραστηριοτήτων. Δυνατόν να υπάρχουν προβλήματα επικοινωνίας όμοια με εκείνα που σχετίζονται με τον αυτισμό, αλλά η σημαντική καθυστέρηση στη γλωσσική ανάπτυξη αποκλείει αυτή τη διάγνωση.

Περιλαμβάνονται: Αυτιστική ψυχοπαθητική διαταραχή

Σχιζοειδής διαταραχή της παιδικής ηλικίας

Αποκλείονται: Διαταραχή της προσωπικότητας, καταναγκαστικού τύπου

Διαταραχή προσκόλλησης στην παιδική ηλικία

Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή

Σχιζοτυπική διαταραχή

Απλή σχιζοφρένεια

Ολα τα συστήματα τα οποία έχουν προταθεί για την διάγνωση του Αυτισμού, συμπεριλαμβανομένης της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας και της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας, συμφωνούν ότι οι διαταραχές της κοινωνικής αλληλεπίδρασης, της επικοινωνίας, της φαντασίας και του άκαμπτου επαναλαμβανόμενου ρεπερτορίου δραστηριοτήτων, είναι κρίσιμα διαγνωστικά χαρακτηριστικά.

Παρά τη θεμελιώδη αυτή συμφωνία υπάρχουν διαφωνίες ως προς την διάγνωση μεμονομένων ατόμων για πολλούς λόγους οι οποίοι επηρεάζουν και την εκδήλωση της τριάδας των διαταραχών.και είναι οι ακόλουθοι:

1. Οι βλάβες μπορεί να εμφανιστούν κατά πολλούς διαφορετικούς τρόπους και με διαφορετικό βαθμό σοβαρότητας.

2. Μπορεί να συνοδεύονται με οιοδήποτε επίπεδο νοημοσύνης.

3. Να συνυπάρχει οιαδήποτε άλλη φυσική ανικανότητα είτε αναπτυξιακή διαταραχή.

4. Η προσωπικότητα και το ταπεραμέντο του ατόμου.

5. Η εκπαίδευση και το κοινωνικό περιβάλλον.

6. Οι σημαντικές αλλαγές των συνμπτωμάτων ανάλογα την ηλικία.

Πόσο συχνός είναι ο αυτισμός

Ολα τα ευρήματα συγκλίνουν ότι 5 στα 10000 άτομα εμφανίζουν την κλινική εικόνα του κλασσικού Αυτισμού (Kanner) ενώ αν συμπεριληφθεί όλο το φάσμα της κλινικής έκφρασης υπολογίζεται σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες μετρήσεις ότι προσβάλλονται περίπου 1 στα 100 άτομα .

Οι διαταραχές του φάσματος του αυτισμού εντοπίζονται ανεξάρτητα κοινωνικής τάξης κουλτούρας και εθνικότητας.

Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν επιδημιολογικές έρευνες αλλά υπολογίζονται τα ίδια ποσοστά. Είναι συχνότερες στους άνδρες διεθνώς σε αναλογία άνδρες προς γυναίκες περίπου 4 προς 1.

Αυξάνονται οι αριθμοί?

Δάσκαλοι, ειδικοί ψυχικής υγείας και γονείς την τελευταία δεκαετία συχνά αναρωτιούνται άν αυξάνουν οι αριθμοί. Η συχνότητα διάγνωσης διαταραχών αυτιστικού φάσματος σαφώς αυξάνεται αλλά αυτό που δεν ξέρουμε έιναι αν αυτή η αύξηση είναι πραγματική.

Παράγοντες φαινομενικής αύξησης είναι η κατανόηση της έννοιας του φάσματος και η διεύρυνση του ορισμού του αυτισμού, η ενημέρωση επαγγελματιών που εργάζονται με παιδιά και επομένως παραπέμπουν στις υπηρεσίες υγείας καθώς και η εκπαίδευση των ειδικών της υγείας.

Δεν έχουμε τα στοιχεία για να μιλήσουμε για πραγματική αύξηση. Εαν έχει σημειωθεί πραγματική αύξηση παράγοντες όπως η διατροφή ή η έκθεση σε περιβαλλοντική μόλυνση δεν μένει παρά να αποδειχθούν.

Τι προκαλεί τον αυτισμό?

Υπάρχουν ισχυρά συγκλίνουσες επιστημονικές ενδείξεις ότι τα συμπτώματα των διαταραχών του φάσματος του αυτισμού προκύπτουν από διάχυτη μειονεξία στην ανάπτυξη διαφόρων λειτουργιών του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος. Η αιτιολογία φαίνεται πολυπαραγοντική, δεν υπάρχει δηλαδή μία μεμονωμένη βιολογική αιτία αλλά οι ενδείξεις είναι πλέον συντριπτικές για κληρονομικούς παράγοντες με πολύπλοκη και πολυδιάστατη γονιδιακή συμβολή. Οι πρόσφατες έρευνες υπολογίζουν εμπλοκή εως και 15 γονιδίων. Ηδη έχει αναγνωρισθεί γονίδιο που εμπλέκεται στον αυτισμό και είναι πολύ πιθανό τα επόμενα χρόνια να αναγνωρισθούν όλα τα γονίδια που εμπλέκονται.

Εντούτοις αποκλειστικά τα γονίδια δεν μπορούν να εξηγήσουν πλήρως ορισμένες παραμέτρους της διαταραχής. Πιστεύουμε ότι κάποιος πρέπει να έχει την γονιδιακή ευαλωτότητα να αναπτ΄θξει αυτισμό αλλά για να εκδηλωθεί ο αυτισμός θα πρέπει τα γονίδια να ενεργοποιηθούν από κάποιο περιβαλλοντικό παράγοντα ο οποίος δεν είναι σαφής. Μπορεί να είναι προγεννητικός παράγοντας ή σε περιγεννητικό επίπεδο. Μερικοί πιστεύουν ότι ο παράγοντας να είναι κάποιο χημικό αίτιο ή μόλυνση.

Ερευνες γίνονται σε πολλαπλά και ανεξάρτητα επίπεδα όσον αφορά ελλείψεις ενζύμων, βιταμινών και μετάλλων, τροφικές αλλεργίες, προσβολή από ιούς, ενοχοποίηση εμβολίων κ.α.

Το νόημα της ετικέτας

Πολλές φορές συμβαίνει, η ποιότητα της ζωής ενός αυτιστικού ατόμου να εξαρατάται λιγότερο από το μέγεθος της μειονεξίας του και περισσότερο από το μέρος που γεννήθηκε και από το αν στο συγκεκριμένο μέρος ο αυτισμός γίνεται αντιληπτός στις πραγματικές του διαστάσεις.

Θεραπεύεται ο αυτισμός?

Αν και ο αυτισμός δεν μπορεί να θεραπευτεί, υπάρχουν όμως θεραπευτικές παρεμβάσεις που μπορούν να βοηθούν τα άτομα με αυτισμό να αποκτούν κοινωνικοεπικοινωνιακές δεξιότητες και να βελτιωνεται η ποιότητα της ζωής τυος.

Μερικά παιδιά με σύνδρομο Αsperger ή με αυτισμό υψηλής λειτουργικότητας, με την κατάλληλη παρεμβαση και υποστήριξη από γονείς , δασκάλους και ειδικούς εμφανίζουν σημαντική βελτίωση και μετά μεγάλης δυσκολίας διακρίνονται από τα συνομίληκα παιδιά, ωστόσο, δεν θεωρούμε ότι θεραπεύτηκαν.

Καθώς υπάρχει μια μεγάλη ποικιλία κλινικής έκφρασης και προβλημάτων που συνδέονται με τον αυτισμό, έτσι υπάρχει και μία μεγάλη ποικιλία θεραπευτικών παρεμβάσεων.

Οι επικράτέστερες διεθνώς έγκυρες προσεγγίσεις είναι οι ακόλουθες:

1.      Μεθοδος TEACCH (Treatment and Education of Autistic and releated Communication Handicapped Children)

2.      Μέθοδος ABA ( Applied Behaviour Analysis )

3.      Θεραπεία της καθημερινής ζωής ( Higashi school)

4.      SPELL ( Structure, Possitive attitudes, Empathy, Low arousal και Links

5.      Φαρμακευτικές και βιοχημικές προσεγγίσεις

6.      Θεραπεία που στηρίζεται στην διατροφή και δίαιτα

Αλλες θεραπείες

1. Αισθητηριακή ολοκλήρωση και αισθητηριακή χαλάρωση

2. Λογοθεραπεία με κύριο στόχο την επικοινωνία

3. Χρήση PECS και MAKATON(υποβοήθηση της επικοινωνίας).

4. Μουσικοθεραπεία

5. Δραματοθεραπεία

6. Ψυχοδυναμικού τύπου θεραπείες

7. Χοροθεραπεία

8. Εργοθεραπεία

9. Προσέγγιση Option ( Kaufman, 1976 )

10. Θεραπεία Holding

11. Θεραπεία ολοκληρωτικής ακρόασης

12. Κοινωνικές ιστορίες (Social stories- Carol Gray )

Σημεία σύγκλισης μεταξύ των προσεγγίσεων

Η εκπαίδευση και συμμετοχή των γονέων

Η έμφαση στην επικοινωνία και την κοινωνική αλληλεπίδραση

1. Η χρήση της οπτικής οδού.

2. Η χρήση του παιχνιδιού

3. Η εξατομίκευση της εκπαίδευσης αλλά και η ομαδική εκπαίδευση

4. Η λειτουργική προσέγγιση της συμπεριφοράς.

5. Η σημασία της γενίκευσης των δεξιοτήτων

6. Η δυνατότητα προβλεψιμότητας των καταστάσεων

Οδηγίες σε γονείς

1. Μη διακόπτετε τις δραστηριότητες τους.

2. Οργανώστε δραστηριότητες που να αρέσουν στο παιδί.

3. Δώστε του ευκαιρίες να επικοινωνήσει μαζί σας και δημιουργείτε καταστάσεις ώστε το παιδί να ζητήσει ή να δείξει αυτά που θέλει

4. Δώστε πληροφορία για το τι πρόκειται να συμβεί ανάλογα με το αναπτυξιακό επίπεδο του παιδιού.

5. Εχετε κατάνουν τις αισθητηριακές τους ευαισθησίες. Μην επιβαρύνονται με ερεθίσματα που τα δυσκολεύουν.

6. Απλοποιήστε το λόγο σας και κυρίως να χρησιμοποιείτε οπτικούς τρόπους υποβοήθησης

7. Να τους δείχνετε ενώ τους μιλάτε απλά.

8. Αποφεύγετε αόριστους όρους όπως ίσως, πιθανώς κ.α.

9. Μην επαναλαμβάνετε αμέσως μία εντολή, δώστε περισσότερο χρόνο ώστε να επεξεργαστεί το λόγο σας.

10. Δίνετε ξεκάθαρες επιλογές

11. Δώστε του ένα μέσο για να επικοινωνεί.

12. Συχνή συνεργασία με τους ειδικούς.

Νησίδες ικανοτήτων

1. Μουσική

2. Αριθμητική

3. Συναρμολόγηση

4. Αφύσικη μνήμη

5. Puzzle

Aγαπημένες δραστηριότητες

1. Ιππασία

2. Μουσική

3. Κολύμπι

4. Τραγούδι

5. Αμμος

6. Κούνιες

7. Τσουλήθρα

8. Περιστρεφόμενα παιχνίδια

9. Σκαρφάλωμα

10. Ηλεκτρονικοί υπολογιστές - παιχνίδια

Μύθοι και πραγματικότητες

1. Ο αυτισμός δεν θεωρείται πια μία μορφή ψύχωσης.

2. Δεν είναι συνέπεια πρώιμων αλληλεπιδράσεων.

3. Δεν είναι μορφή νοητικής στέρησης. Ο αυτισμός μπορεί να συνοδεύεται με οπιοδήποτε επίπεδο νοημοσύνης.

4. Δεν είναι μορφή γλωσσικής διαταραχής.

5. Δεν χαρακτηρίζεται πάντοτε από ειδικές δεξιότητες.

6. Ειναι μία ισόβια, βιολογικά προσδιορισμένη διαταραχή.

7. Εχουν συναισθήματα και μάλλον έντονα αλλά δυσκολεύονται στη συνειδητοποίηση των συναισθημάτων τους.

8. Δεν υπάρχει κανένα κέλυφος, υπάρχουν ελλείμματα στην επικοινωνία και την κοινωνική αλληλεπίδραση.